HoeVerschijnJeInDeMedia.

Soms krijg ik een telefoontje van een journalist. Voor de krant, de radio of tv. Ik beantwoord een aantal vragen, loop eens tot in de radiostudio of neem eerder uitzondelijk plaats voor een camera. “T zijn altijd dezelfden” hoor ik weleens op twitter. Sja, en weet je waarom?

Ik leg u uit hoe het werkt. Als u van uzelf denkt dat u een expert bent, een waardevolle mening heeft of vindt dat ze de volgende keer naar u moeten bellen, doe er dan iets mee. En anders? Hang dan niet de frustro uit. Erken dat je het zelf niet wil. Want moeilijk is het niet.

Fichenbak

Het allerbelangrijkste: ze moeten u kennen. Je moet zichtbaar zijn, ‘ontdekbaar’. Een job, je blog, je spreekt op events, je wordt doorverwezen door contacten die worden opgebeld, etc. Als ze jou niet kennen, contacteren ze je niet. Wil je opgebeld worden: work on it. Stel jezelf ‘ontdekbaar’ op. Val op quoi.

Eens een journalist je heeft gecontacteerd en vindt dat hij of zij iets met jou kan aanvangen, beland je in de fichenbak. Je krijgt een aantal trefwoorden, thema’s waarvoor ze je kunnen inschakelen. Eens je in deze mentale fichenbak zit, wordt je vaker opgebeld. Soms is dit een vorm van veiligheid van de journalist in combinatie met tijdsdruk: “ik heb iemand waarmee het lukt.”

Het plaatje

Het plaatje moet kloppen. Als er een topic is over reclame, dan bellen ze naar iemand in een reclamebureau. Bij voorkeur iemand die door het publiek als ‘meneer of mevrouw reclame’ wordt gezien. Iemand als Jens Mortier, Guillaume, Fons Van Dyck, etc. Gaat het over de superbacterie dan hoor je onderzoekers of mensen van de dienst gezondheid. Proffen scoren altijd goed, maar zijn vaak wat duf.

De digitale wereld is nog niet zo gevormd en gekend als andere terreinen. En ze blijft steeds veranderen. Voor topics over online, zoeken journalisten iemand waarvan het publiek gelooft: het plaatje klopt. Wil je gecontacteerd worden, dan is het meegenomen dat je beroep een relatie heeft met het onderwerp. Mensen denken in hokjes. Profileer jezelf. Het terrein is vaak nog onontgonnen.

Uw parole

Eigenlijk het allerbelangrijkste, zeker voor radio en tv: uwen babbel moet goed zijn. Een reporter moet in korte tijd een verhaal brengen. Hij of zij heeft iemand nodig die iets bondig en gevat kan uitleggen. Waarom denk je dat Clo zo populair is bij reporters? Ze is gevat en grappig, met scherpe oneliners. Een droom voor reportagemakers. Herinner de Clo quote in Koppen:

Facebook is de plek waar exhibitionisten en voyeurs elkaar ontmoeten

Ik heb al regelmatig telefoontjes doorverwezen die achteraf terugkomen. “Die mens legt het niet zo goed uit.” Jammer. En dan snap ik de kritiek, wanneer minder goden het hoge woord mogen voeren en dé überexpert niet aan het woord wordt gelaten. Sorry, maar de ‘parole’ gaat voor het niveau van expertise. Of we dat een goede zaak vinden of niet. Zo werkt het, zeker op TV.

Voor de kar

Meestal heeft een journalist een punt dat hij of zijn wil maken. Het is handig als je iemand aan het woord kan laten die dat voor jou doet. Een prof, een zogenaamde expert, iemand die in het plaatje past. Een journalist kijkt in zijn of haar fichenbak en zoekt wie het te maken punt kan neerzetten. En die mogelijks om 7u ‘s ochtends in de radiostudio in Brussel wil staan.

Een journalist is op zoek naar een persoon die het gewenste antwoord geeft. Op zich niets verkeerd. Maar ik heb al TV medewerkers afgeblokt omdat ze mij een richting uitstuurden waar ik niet mee akkoord was. Of ‘creatief’ aan de slag gingen met mijn uitspraken. Na enkele flaters voel ik zeer goed aan wanneer je ‘neen dankje’ moet zeggen. Ook ik heb ondertussen een fichenbak, met vele aangename mensen en enkelingen met het label ‘nooit meer’.

Conclusie

Een journalist maakt een item dat live op de radio komt, ‘s avonds op tv of daags nadien in de krant. Er wordt snel gewerkt. Hij of zij is in de eerste plaats op zoek naar resultaat: wie kan ik contacteren die de juiste uitleg geeft, dat op een aangename manier doet en waarvoor het plaatje klopt? Vaak in dezelfde volgorde van belang: inhoud, babbel, plaatje.

Het is aan jou om daarmee om te gaan. Ik ga graag in op vragen van journalisten: ik vind dat boeiend, het streelt het ego en is bovenal professioneel interessant. Als je in ‘De Ochtend’ op Radio1 als expert terzake wordt opgetrommeld en later die week bij een klant of prospect zit: dat is onbetaalbaar. Dito voor andere media. Niet flauw doen, it’s good for branding / business.

‘t Is aan jezelf om te kijken hoe je daarmee omgaat. Ik schijt ook op de kop van mensen die op TV komen. Dus wordt er ook op mijn kop gescheten. De truk is om duidelijk af te bakenen waarvoor je wil opdraven. Ik heb een expertise in interactieve media, online communicatie en digitale trends. Ik blijf binnen die domeinen. Ik verwijs vaker door dan dat ik de uitnodiging aanneem.

Het moeilijkste zit hem voor mij in het tempo van de feedback en de selectie. Als je zelf een opiniebijdrage voor de krant of een blogpost schrijft, dan kan je dat rustig bedenken en herwerken. Als je live op de radio een vreemde of onverwachte vraag krijgt, dan moet je er iets uit krijgen. Frustrerend, want achteraf bekeken kon dat altijd beter. Als je tien minuten wordt geïnterviewed kunnen ze met dat materiaal alle richtingen uit. Ook daar is de rol van de journalist cruciaal.

Je weet nu hoe het werkt. Wil je dat ze jou opbellen? Work on it! Wil je eens iemand anders aan het woord horen? Stel iemand voor. De regels van het spel zijn eenvoudig. Maar denk niet dat media een wetenschap is. En wees maar zeker dat het een zaak van vraag en aanbod is. In de pers komen is de ultieme personal branding. Ziedaar de motivatie van velen om er in te investeren.

Maar bovenal, waarom worden steeds dezelfden opgebeld? Omdat veel mensen een groot bakkes hebben. Maar ze bedanken zodra ze hun mening moeten geven voor een groot publiek. Typisch Vlaams, vooral je kop niet boven het maaiveld uitsteken. Schrik voor de kritiek van hun collega’s, vrienden of twitteraars. Jammer, maar het is tegelijkertijd een comparatief voor anderen.